سوء جذب غذا: درمان سوء هاضمه با رژیم غذایی

jazb

تقریباً همه افراد گاهی اوقات سوءهاضمه را تجربه کرده‌اند. در این حالت احساس ناراحتی یا سوزش در قسمت فوقانی شکم ایجاد می‌شود که اغلب ناشی از پرخوری است. شما می‌توانید با تغییر شیوه زندگی خود از جمله تغییر عادات تغذیه‌ای، از ایجاد این عارضه جلوگیری کرده و علائم آن را درمان و تسکین دهید. متخصصین تغذیه برای جلوگیری از این حالت به شما توصیه می‌کنند، مصرف موادی همچون کافئین، الکل و غذاهای چرب را محدود کرده و وعده‌های غذایی خود را کوچک نمایید.

می‌توان سوءهاضمه را به‌طور موقت با کمک آنتی اسیدها و سایر داروها تسکین داد، اما درمان واقعی برای سوءهاضمه زمانی رخ می‌دهد که شما رژیم غذایی خود را اصلاح نمایید. از این طریق می‌توان با علائم این بیماری به مقابله پرداخت.

ناراحتی معده همراه با سوءهاضمه معمولاً زمانی شروع می‌شود که افراد دچار پرخوری می‌شوند و یا غذاهایی را می‌خورند که سازگاری مناسبی با دستگاه گوارش آن‌ها ندارد. متخصصین تغذیه در کلینیک تغذیه و رژیم‌درمانی دکتر ابوالحسنی دستورالعمل‌های ویژه‌ای را در خصوص رژیم غذایی سوءهاضمه ارائه می‌دهند که می‌تواند باعث شود علائم شما در سریع‌ترین زمان بهبود یابد. مشاورین ما آماده پاسخگویی به سؤالات شما هستند. پل ارتباطی ما با شما، شماره‌های تماس 02122563508 و 09354276722 می‌باشد.

سوءهاضمه چیست؟


jazb1

سوءهاضمه و یا اختلال در گوارش، زمانی رخ می‌دهد که هضم غذا در دستگاه گوارش با مشکل مواجه می‌شود و ممکن است در افراد علائمی همچون درد معده، احساس ناراحتی در معده، احساس پری یا درد سوزشی در قسمت فوقانی شکم ایجاد شود.

رژیم غذایی مناسب برای درمان سوءهاضمه


اول، باید علت بروز سوءهاضمه را جویا شوید. دستگاه گوارش آینه وضعیت ذهن و ضمیر شما می‌باشد. شما باید عادت‌های غذایی و حالت‌های روحی عاطفی خود را زیر نظر بگیرید. هنگامی‌که شما بفهمید دقیقاً چه عاملی محرک ناراحتی شما است، با تغییر در سبک زندگی خود می‌توانید علائم خود را تغییر دهید، تغییر در سبک زندگی می‌تواند شامل مواردی همچون استفاده از تمرینات آرام‌سازی (ریلکسیشن)، یوگا و یا مراقبه (مدیتیشن) باشد. در اینجا برخی از توصیه‌های تغذیه‌ای به شما ارائه می‌شود که می‌توانید آن‌ها را امتحان کنید:

نوشیدن آب

jazb2

نوشیدن آب می‌تواند به خنثی‌سازی اسید معده کمک کند و اسید را به سمت انتهای معده هدایت نماید (جایی که اسید بدان جا تعلق دارد) حضور اسید در مری باعث ایجاد ریفلاکس و سوزش مری می‌شود. همچنین آب می‌تواند از ایجاد یبوست جلوگیری کرده و نفخ و ناراحتی معده را کاهش دهد.

انتخاب غذاهای کم‌چرب

jazb3

گوشت و پروتئین‌های کم‌چرب مانند مرغ، بوقلمون و ماهی را انتخاب کنید. سعی کنید بجای سرخ کردن غذاها در روغن، آن‌ها را بخارپز، کبابی و یا تفت دهید. به ‌جای استفاده از شیرهای پرچرب و کامل، از شیرهای کم‌چرب استفاده نمایید. شیر پرچرب دیرهضم بوده و می‌تواند معده را اذیت نماید.

استفاده از زنجبیل و سیر

jazb4

در افراد که دچار سوءهاضمه وابسته به غذا می‌باشند، زنجبیل می‌تواند به تخلیه معده کمک نماید، در نتیجه علائم گوارشی فوقانی این افراد می‌تواند تسکین یابد. برای درمان علائم گاز و نفخ، سیر توصیه می‌شود. سبزیجاتی مانند پیاز، باکتری‌های مضر و سموم نامطلوب را از بین می‌برند، در نتیجه نفخ بهتر شده و فرایند گوارش بهبود می‌یابد.

مکمل‌ها

jazb5

  • پروبیوتیک‌ها محصولاتی هستند که حاوی باکتری‌های مفید می‌باشند. این باکتری‌ها به‌طور طبیعی در دستگاه گوارش انسان زندگی می‌کنند. بسیاری از این "باکتری‌های مفید" در شیر و محصولات لبنی، مانند ماست وجود دارند، مانند باکتری اسیدوفیلوس در شیر. همچنین پروبیوتیک‌ها برای درمان اسهال در کودکان، اسهال‌های مسافرتی، عدم تحمل لاکتوز، سندرم روده تحریک‌پذیر و عفونت‌های قارچی واژن نیز مؤثر می‌باشند.
  • سعی کنید از آنزیم‌های گوارشی گیاهی استفاده نمایید. این آنزیم‌ها در هضم برخی از مواد غذایی مؤثر هستند. به‌ عنوان‌ مثال آنزیم آمیلاز برای هضم کربوهیدرات‌ها، آنزیم لیپاز برای هضم چربی‌ها، پروتئاز برای هضم پروتئین‌ها، لاکتوز برای هضم محصولات لبنی و سلولاز برای هضم فیبرها مفید می‌باشد.

توجه برای گیاهخواران : برخی از این محصولات ممکن است حاوی آنزیم حیوانی پانکراتین باشد.

  • عصاره برگ کنگر فرنگی (ارتیشو) می‌تواند در کاهش سوءهاضمه مفید باشد، این گیاه با افزایش جریان صفرا به هضم چربی‌ها کمک می‌کند. عصاره‌هایی را انتخاب نمایید که حاوی اسیدهای کافیلکیونیک استاندارد باشند.

مواد غذایی مضر هنگام داشتن سوءهاضمه


فراورده‌های لبنی

jazb6

لبنیات گروهی از مواد غذایی می‌باشد که هضم آن‌ها می‌تواند دشوار باشد (عمدتاً به دلیل قند لاکتوز که در شیر و سایر محصولات لبنی یافت می‌شود.) وقتی لاکتوز به ‌درستی هضم نشود مانند افرادی که به عدم تحمل لاکتوز مبتلا هستند، موجب نفخ و تجمع گاز در دستگاه گوارش می‌شود. اگر شما بیش ‌از حد لاکتوز مصرف کنید، لاکتوز به روده بزرگ می‌رود، می‌تواند باعث اسهال یا شدیدتر شدن علائم آن گردد. در طول مشکلات گوارشی، ممکن است خوردن دوغ و یا پنیرهای سفت مناسب باشد، چرا که آن‌ها عاری از لاکتوز می‌باشند، شما همچنین می‌توانید شیر بدون لاکتوز را امتحان کنید.

غذاهای ادویه‌دار

jazb7

اگر مبتلابه حالت تهوع، استفراغ و اسهال، هستید، باید از مصرف غذاهای محرک دستگاه گوارش پرهیز نمایید که این امر شامل غذاهای ادویه‌دار نیز می‌شود. طیف غذاهای ادویه‌دار گسترده است و اثر آن نیز بر افراد متفاوت می‌باشد. در برخی افراد اثری ندارد ولی در برخی دیگر موجب سوءهاضمه می‌شود. به‌ طور کلی، هنگام داشتن مشکلات گوارشی، باید غذاهای ساده و ملایم را انتخاب کنید و اگر نسبت به ادویه‌جات حساس هستید، از مصرف آن‌ها خودداری نمایید.

غذاهای اسیدی

jazb8

سس گوجه‌فرنگی و مرکبات مانند لیمو، نارنگی، پرتقال، گریپ‌فروت و غیره، اسیدی هستند و می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کنند.  بسیاری از افراد نمی‌دانند که نوشابه‌های گازدار نیز اسیدی هستند، اگر شما در طول شب یک مروارید را در داخل یک لیوان حاوی نوشابه گازدار قرار دهید، هنگام صبح اثری از آن باقی نخواهد ماند. هنگامی‌که دچار ناراحتی معده می‌شوید از مصرف غذاهای اسیدی خودداری کنید.

غذاهای چرب

jazb9

غذاهای چرب، انقباضات دستگاه گوارش را تحریک می‌کنند، که در پی آن ممکن است سرعت تخلیه معده کند شده و یبوست بدتر گردد، و یا ممکن است حرکت مواد در روده‌ها سریع‌تر شده و منجر به اسهال گردند. این موضوع به نوع چربی و تمایل بدن برای مبتلا شدن به اسهال یا یبوست بستگی دارد. هنگامی‌ که دچار سوءهاضمه می‌شوید، غذاهای کم‌چرب را در فهرست غذایی خود قرار دهید. همچنین حجم وعده‌های غذایی را در طول روز کوچک نمایید، این کار می‌تواند فشار وارده بر دستگاه گوارش را کاهش دهد. از مصرف غذاهای پرچرب خودداری کنید.

غذاهای سرخ‌شده

jazb10

مشکل با غذاهای سرخ‌شده همانند اثر غذاهای چرب است، غذاهای چرب می‌توانند سرعت حرکت مواد را افزایش داده و باعث سوءهاضمه و اسهال شوند و یا ممکن است برای مدت طولانی در دستگاه گوارش باقی‌مانده و باعث نفخ و احساس سیری گردند. بسیاری از مواد غذایی سرخ‌شده فیبر کمی دارند و برای هضم به زمان بیشتری احتیاج دارند. بنابراین در طول مشکلات گوارشی از مصرف غذاهای سرخ‌شده اجتناب ورزید.

غذاهای فرآوری شده

jazb11

غذاهای فرآوری شده فاقد فیبرهستند، فیبرها حرکات روده را تنظیم می‌کنند. همچنین غذاهای فرآوری شده اغلب حاوی مواد نگه‌دارنده و رنگ‌های مصنوعی هستند. افراد مبتلا به آلرژی یا حساسیت به این مواد افزودنی، ممکن است هنگام مصرف، دچار مشکلات گوارشی گردند. توجه داشته باشید برخی از مواد غذایی بسته‌بندی‌شده حاوی لاکتوز می‌باشند، که این موضوع می‌تواند شما را دچار نفخ کرده و یا شرایط گوارشی شما را بدتر نماید.

شیرین‌کننده‌های مصنوعی

jazb12

شایع‌ترین شیرین‌کننده مصنوعی که با مشکلات گوارشی در ارتباط است، شاید سوربیتول باشد. این قند به ‌سختی هضم می‌شود و به ‌طور طبیعی در برخی از میوه‌ها وجود دارد. همچنین به‌ عنوان یک شیرین‌ کننده در تهیه آدامس و در صنایع غذایی در غذاهای رژیمی مورداستفاده قرار می‌گیرد. هنگامی‌ که سوربیتول وارد روده بزرگ می‌شود، اغلب ایجاد گاز، نفخ و اسهال می‌کند.

کافئین

jazb13

کافئین باعث تحریک دستگاه گوارش می‌شود و سرعت حرکت محتویات آن را افزایش می‌دهد، مصرف مقدار زیادی از کافئین می‌تواند موجب اسهال گردد. بنابراین اگر در حال حاضر شما دچار اسهال شده‌اید، کافئین تنها مشکل گوارشی شما را افزایش می‌دهد. به یاد داشته باشید که چای، نوشابه، شکلات منابع دیگر کافئین محسوب می‌شوند، باید مصرف آن‌ها متوقف شود تا مشکلات گوارشی برطرف گردند.

شیرینی و یا نمک

jazb14

بدن هضم غذاهای خیلی شور و یا شیرین را دوست ندارد، بدن با غذاهای معتدل سازگار است. هنگامی‌ که بیمار هستید، نیازمند غذایی هستید تا سریع هضم گردد. برخی از افراد هنگامی ‌که دچار حالت تهوع هستند، با مصرف شکر شرایطشان بدتر می‌شود. شکلات و خوراکی‌های شیرین، باعث بسیاری از مشکلات گوارشی هستند، از جمله سوزش سر دل و بازگشت اسید معده به مری یا همان بیماری ریفلاکس.

رابطه ذهن و بدن


یکی از بهترین اقدامات ضد اضطرابی، کنترل تنفس و تمرینات تنفسی می‌باشد که می‌تواند سریعاً استرس افراد را کاهش دهد، این امر می‌تواند علائم سوءهاضمه را تسکین دهد. بیوفیدبک و درمان شناختی رفتاری نیز می‌تواند مهارت مقابله با شرایط بیماری‌زا را بهبود بخشد.

(Visited 255 times, 1 visits today)